Óhætt er að fullyrða að jólaverslunin í tískuhúsunum í París er ekki alveg eins og venjulega í ár frekar en verslunin almennt í vetur síðan fjármálakreppan hóf að ríða húsum. Sumir eiga ekki við lausafjárvanda að stríða og láta sér ekki muna um að skreppa til Parísar og kaupa  kjóla fyrir nokkrar milljónir króna. Til dæmis hef ég til sölu kjóla um þessar mundir á um þrjú til níuþúsund evrur sem er álíka mikið og ódýrir bílar kosta hér. En það er af sem áður var og sífellt fleiri sem velta vöngum yfir verðinu áður en út í slík kjólaævintýri er farið og nú spyrja svartklæddu konurnar frá austurlöndum hvort þær geti fengið afslátt og taka fram vasatölvur. Rússarnir eru sömuleiðis heldur færri en oft áður þó suma dagana bjargi þeir búðunum frá hinu skammarlega núlli, þegar ekkert selst heilan dag og andlegt heilsa starfsfólksins er í hættu.

Frakkar eru frekar daufir í bragði um þessar mundir og helst að almenningur muni gleðja þá yngstu um þessi jól, meðal annars með því að sleppa þeim fullorðnu. Aðrir leita í ódýrari merki sem oft geta verið þægileg leið til að gleðja þá nánustu án þess að tæma algjörlega  peningaveskið.

Á þessum árstíma er það Siglingarlínan svokallaða (croisière) sem í tískuhúsum boðar vorið líkt og sumartísku um hávetur, í upphafi ætluð þeim sem fóru í skemmtisiglingar yfir veturinn. Viðskiptavinirnir eru hins vegar frekar uppteknari af einkaútsölum sem standa yfir og eru reyndar kolólöglegar. Þá bjóða tískuhúsin viðskiptavinum sínum að versla á útsöluverði án undan öðrum en útsölur hefjast snemma í janúar. Þessar einkaútsölur hafa reyndar aldrei byrjað eins snemma því fjármálakreppann barði allharkalega að dyrum þegar að vetrartískan átti einmitt að seljast sem best. Þess vegna sefur hún værum svefni baksviðs í tískuhúsunum og í geymslum stórverslanna og bíður útsöluveislunnar sem reyndar verður kannski ekki nein veisla þetta árið, svo lítill er áhuga viðskiptavina.

Svo til að kóróna allt saman í þessari viku fannst sprengjuefni í einu af stóru magasínunum í París, Printemps Haussmann (á hæðinni þar sem ég vinn) sem varð til þess að stórversluninni var lokað í nokkra tíma á þriðjudag og varð fyrir vikið uppspretta að ótta við hryðjuverk í miðri jólaversluninni. Jólin 2008 verða því ekki kölluð kaupmannajól hér í París frekar en  víða annars staðar. Ekki er bjartara framundan þar sem sérfræðingar spá samdrætti í lúxusgeiranum á nýju ári, í fyrsta skipti í ára raðir.

Ég óska lesendum og landsmönnum öllum gleði og friðar á jólum.

Fastur liður í tískuheiminum í nóvember síðustu ár er að H&M sendir frá sér tískulínu frá frægum hönnuði um miðjan nóvember. Í síðustu viku kom á markað lína frá hönnuði Comme des Garçons, hinni japönsku Rei Kawakubo. Þrátt fyrir kreppu mátti sjá biðraðir fyrir undan H&M búðir í París líkt og oft áður til dæmis á Haussmann-búlvarði þar sem ein sú stærsta í París er til staðar. Viðskiptavinum var hleypt inn í hollum og sérhannaðir innkaupapokar sáust víða. Rei Kawakubo er einn af virtari hönnuðum heims en vildi gefa stærri hópi tækifæri til að kynnst hönnun sinni og hannar því fyrir H&M. Þannig fylgir hún í fótspor Karl Lagerfeld og Roberto Cavalli svo nokkrir séu nefndir.

Stella McCartney var hönnuður H&M 2005, sérstakur fatahönnuður sem hefur tekist að skapa sér nafn á eigin verðleikum þó Paul McCartneysdóttir sé. Stella hefur frá upphafi þverneitað  að nota loðfeldi. Hún notar engar dýraafurðir í hönnun sína, ekki einu sinni leður í töskur og skó heldur gerviefni, enda grænmetisæta frá blautu barnsbeini. Móðir hennar Linda McCartney var einnig grænmetisæta og eldaði fyrir fjölskylduna grænmeti sem hún ræktaði sjálf. Stella var að opna fyrstu búðina sína í París en hönnun hennar hefur um langt skeið verið seld í stórverslunum Parísar. Hún framleiðir einnig lífræntræktaðar snyrtivörur, Care, því náttúruleg efni eru hennar ær og kýr.

Á dögunum seldi ein af samstarfskonum í tískuhúsinu þar sem ég eyði töluverðu af tíma mínum um þessar mundir kápu úr skinni með einstaklega stuttum og mjúkum hárum. Kápan kostaði 8.600 evrur og fyrir vikið vakti áferðin athygli mína. Mér var svarað að feldurinn væri sí mjúkur vegna þess að skinnið er af nýfæddu lambi. Ekki nóg með það móðirin er kviðrist til að ná því út, sem sagt tvö dauð dýr fyrir eitt skinn nema að það þurfi nokkur lömb í eina kápu.

Fyrir vikið opnuðust allar gátir starfsfélaganna og hver hafði sýna dýrasögu að segja. Til dæmis hvers vegna hárin eru oft mjög upprétt á loðfeldi en ekki flöt. Það er vegna þess að feldurinn er tekinn af áður en dýrið er dautt og hræðslan veldur því að dýrið ýfir hárin. Ekki hægt annað en hugsa til Dýrasögu Ástu Sigurardóttur. Enn annar sagði að oft væri járnstöng notuð til að koma í veg fyrir að aflífunin gerði göt á dýrmætan feldinn.

Stella McCartney segist einmitt vera algjörlega á móti því að nota dýr með þessum hætti til að skreyta ríkar konur þegar önnur efni bjóðast. Skyndilega hækkaði Stella McCartney  mikið í áliti hjá mér og spurning hvort ekki sé tími kominn til að endurskoða aðferðafræði tískunnar hvað loðfeldi varðar.

Þegar ég var lítill skemmtu Pála frænka í Reykjavík og Vala systir sér af því að hringja í Lífstykkjabúðina og spyrja: ,,Eigið þið gervinýru”, skelltu svo á og hlógu. Lífstykkjabúðin er ein elsta verslun á Laugarveginum og ein af fáum trygg við íslenskt nafn. Margir muna sjálfsagt eftir að hafa séð hjá ömmu sinni eða mömmu, allt eftir aldri viðkomandi, sérstakar nærbuxur sem ég held að ég fari rétt með að heiti magabelti. Sjálfsagt eru þau enn til sölu í Lífstykkjabúðinni og kannski víðar. Í síðustu viku töluðum við um tísku fyrir þéttar konur en í framhaldi af því er rétt að minnast á nýjustu afurð undirfataframleiðendana sem er einmitt magabeltið sem lifir nú öðru lífi. Konur á vesturlöndum (menn reyndar líka) hafa bætt á sig kílóum á síðustu áratugum og þar af leiðandi farið upp um eina eða tvær stærðir í fatnaði. Magabeltinu er eins og áður ætlað að fela fellingarnar og slétta. Þau eru nú þróaðra og þægilegra en áður var meðal annars vegna þess að ný efni eru notuð. Punkturinn yfir i-ið er að flottari merki blanda sér nú í þessa framleiðslu sem á ekki lengur að vera púkaleg heldur sexý. Til dæmis eru notuð teyjuefni sem eru mismunandi teygjanlegt á mismunandi stöðum eftir þörfum. Flíkin er því ekki óþarflega stíf þar sem það er óþarfi. Þetta gerir til dæmis Aubade sem er frækt undirfatamerki í Frakklandi og meðal annars þekkt fyrir ögrandi auglýsingar sem hafa vakið mikla athygli og deilur. Aubade hefur framleitt nærbuxur sem heita ,,litli svindlarinn” og eru víðar að framan en með g-streng að aftan og undir rasskinnunum eru teyjborðar eiga að lyfta þeim upp. Hjá Triumph eru það litlir silkihnútar og og gylltir þræðir sem eiga að poppa upp magabeltið og gefa því nýtísku yfirbragð. Hönnunarvinnan virðist virka því svo aðeins eitt dæmi sé tekið eru magabelti nú sex prósent af heildarframleiðslunni hjá Aubabe. Enginn tilviljun að undirfataframleiðendur séu áhugasamir.

Önnur framleiðsla sem sömuleiðis á að móta líkamann á þægilegri hátt en áður eru sérstakar sokkabuxur sem einnig eru úr nýjum efnum sem henta betur en áður hafa verið notuð. Lausnin er þráður sem er blandað saman úr polyamide og teyju sem gefur gljáandi yfirbragð, teygjanleika og þægindi en umleið mótar lærin. En ein af ástæðum þessarar endurkomu magabeltanna fyrir utan aukna líkamsþyngd er einnig hversu mikið er um prjónakjóla og önnur mjúk efni í tískunni þar sem minnsta felling sést. Fyrir karlmenn er hins vegar engin lausn til að fela magann en það er önnur saga.